C# ile Hava Durumu Programı

C# ile örnek programlarımıza devam ediyoruz. Bu kez bir Hava Durumu programı tasarladım. Aslında amacım hava durumu takip programı yapmaktan öte birkaç teknik göstermek. Öncelikle göstermek istediğim şey resimlerin C# ve GDI+ ile nasıl renklendirileceği. Ayrıca Kış Uykusu konusunda çok mail aldım. Bende C# ile kış uykusu denilen şeyin nasıl yapılacağını göstermeye çalıştım. Başlıyoruz...

1. TASARIM

C# ile Hava Durumu Programı Tasarım Aşaması

Son derece çirkin bir ekran görüntüsü değil mi? Tasarım aşamasında seçtiğim renklere takılmayın. Sadece ana form üzerinde çok fazla kontrol vardı ve ayırt etmek güç olduğundan farklı farklı renklerle boyadım. Hepsi bu. Programın çalışma zamanındaki ekran görüntüsü çok şık olacak inanın. Tasarım aşamasında önceki yazılarımda belirttiğim gibi ana formun FormBorderStyle özelliğini None olarak ayarlıyoruz. Form üzerindeki resimler için Picturebox ve yazılar için Label bileşenlerini kullanacağız. Siz, konumlar üzerinde değişikilik yaparak farklı ekran tasarımları elde edebilirsiniz. Denemenizde fayda var. Bu arada tasarım kısmında form üzerindeki birçok kontrol disable durumdadır. Bunun sebebi çalışma sırasındaki sürükleme işleminde kolaylık sağlaması. Sürükleme işlemini ana formun MouseMove olayına bağlamak en kolay yoldu benim için. Gelelim kod kısmına...

2. KOD

Diğer örneklere nazaran biraz daha fazla kod yazdım. Özellikle Renklendirme ve Kış Uykusu için gerekliydi. Ama gözünüz korkmasın oldukça kolaydır. Hava durumu bilgilerini MSN Weather Service' ten alıyoruz. Kaynak kod içinde gerekli URL adresleri mevcut. GetWeatherData() isimli prosedür gerekli internet bağlantısını sağlıyor. Bildiğiniz gibi bu tip bağlantılar için WebClient sınıfınından bir nesne kullanmak en kolay yoldur. Diğer projelerden farklı olarak WebClient ile oluşturduğumuz bağlantıyı asenkron (Async) yapacağız ki bağlantı sırasında diğer ekran işlemleri kesintiye uğramasın. Bağlantıyı sağlayan GetWaetherData() prosedürü aşağıdaki şekildedir. Detaylar kaynak kod içinde mevcut.

private void GetWeatherData()
{
	locationLabel.Text = Properties.Resources.Connecting;

	RepaintLayeredForm();
	UpdateLayeredForm();

	string requestURL = String.Format(dataFormat, locationCode, degreeType, culture);
	WebClient webclient = new WebClient();
	webclient.Encoding = Encoding.UTF8;
	webclient.DownloadStringCompleted += new DownloadStringCompletedEventHandler(OnDownloadStringCompleted);
	webclient.DownloadStringAsync(new Uri(requestURL));
}

Bu yazıda İnternet bağlantısı ve veri çekme işlemlerinden bahsetmeyeceğim. Bizi asıl ilgilendiren konulara giriş yapalım. Yukarıda belirttiğim gibi Renklendirme ve Kış Uykusu temel hedefimiz.

RENKLENDİRME
GDI+ renklendirme işlemi için bir matris kullanır. Bu matris 5x5 şekilinde kare bir matristir. Sadece köşegenleri 1 olan ve diğer elemanları 0 olan bir matristir bu. C# içinde ColorMatrix adıyla tanımlanmıştır. Temel renklendirme matrisi C# için şu şekildedir:

ColorMatrix matrix = new ColorMatrix(new float[][]
{
	new float[]{ 1f, 0f, 0f, 0f, 0f },
	new float[]{ 0f, 1f, 0f, 0f, 0f },
	new float[]{ 0f, 0f, 1f, 0f, 0f },
	new float[]{ 0f, 0f, 0f, 1f, 0f },
	new float[]{ 0f, 0f, 0f, 0f, 1f }
});

Benim geliştirdiğim tüm projelerde bu matris kullanılmıştır. Fakat işin sırrı matriste değil kullandığım resimlerde gizlidir. Resimlerimin tamamı gri tonlarından oluşmuştur. Ancak bu tip bir resimde renklendirme istenilen sonucu verir. Hava durumu projesinde ekrandaki resimleri herhangi bir renge çevirmek istediğinizde matris içindeki ilk üç köşegeni değiştirmek yeterlidir. Kodu şu şekilde yazabiliriz:

matrix.Matrix00 = (float)color.R / (float)255;
matrix.Matrix11 = (float)color.G / (float)255;
matrix.Matrix22 = (float)color.B / (float)255;

Burada dikkat edilirse renk değerleri 255' e bölünmüştür. GDI+ renkler için normalize edilmiş değerler kullanır. Sebebi tamamen bu. Kaynak kod içinde DrawColorizedPicture adında bir prosedür mevcut. Burada PictureBox türünden bir nesne istenilen bir renkte çizilebiliyor.

private void DrawColorizedPicture(PictureBox picture, Color color)
{
	ColorMatrix matrix = new ColorMatrix(new float[][]
	{
		new float[]{ 1f, 0f, 0f, 0f, 0f },
		new float[]{ 0f, 1f, 0f, 0f, 0f },
		new float[]{ 0f, 0f, 1f, 0f, 0f },
		new float[]{ 0f, 0f, 0f, 1f, 0f },
		new float[]{ 0f, 0f, 0f, 0f, 1f }
	});
	matrix.Matrix00 = (float)color.R / (float)255;
	matrix.Matrix11 = (float)color.G / (float)255;
	matrix.Matrix22 = (float)color.B / (float)255;
	using (ImageAttributes attr = new ImageAttributes())
	{
		attr.SetColorMatrix(matrix);
		graphics.DrawImage(picture.Image, picture.Bounds, 0f, 0f, picture.Image.Width, picture.Image.Height, GraphicsUnit.Pixel, attr);
	}
}

KIŞ UYKUSU
Bu ifade tamamen benim uydurduğum bir şeydir. Programlama dünyasında Prevent Dragging (Sürükleme önlemi yada engeli) olarak bilinir. Bir de saydamlık ekledim. Daha şık olur diye düşündüm. Bu işlemi yapmak için penceremize WS_EX_TRANSPARENT özelliği eklememiz gerekiyor. Bu özellik pencerenizin fare ile yapılacak tüm olaylara geçirgen davranmasını sağlar. En basit olarak fare ile pencerenin hiçbir yerine tıklatamazsınız. C# ile bir pencereyi kış uykusu moduna geçirmek ve kış uykusundan çıkmasını sağlamak için şu kodları kullanabiliriz:

private void DoHibernate()
{
	long style = Win32.GetWindowLong(this.Handle, Win32.GWL_EXSTYLE).ToInt32();
	if ((style & Win32.WS_EX_TRANSPARENT) == 0)
	{
		style |= Win32.WS_EX_TRANSPARENT;
		Win32.SetWindowLong(this.Handle, Win32.GWL_EXSTYLE, (IntPtr)style);
		opacity = 0x80;
	}
}

Uyandırma işlemi için gereken kod:

private void DoWakeup()
{
	long style = Win32.GetWindowLong(this.Handle, Win32.GWL_EXSTYLE).ToInt32();
	if ((style & Win32.WS_EX_TRANSPARENT) != 0)
	{
		style &= ~Win32.WS_EX_TRANSPARENT;
		Win32.SetWindowLong(this.Handle, Win32.GWL_EXSTYLE, (IntPtr)style);
		opacity = 0xff;
	}
}

Kış uykusuna geçmiş bir pencereyi uyandırmak için yukarıdaki kodu nasıl kullanacağız? Bu işlem biraz daha kod gerektiriyor: Madem ki fare ile tıklatamıyorum o zaman klavyedeki tuşları takip ederim bende... Basit bir Timer bileşeni ile tuşları takip edebilirim aslında. Benim kullandığım teknik şu: Kış uykusuna geçtikten sonra ekranda farenin koordinatlarına bakıyorum ve klavyeden CTRL tuşuna basılıp basılmadığını kontrol ediyorum. Bu iki durum oluşmuşsa pencerenin uyanmasını istiyorum. Tabi bu işlemleri bir Timer' in OnTick olayı içinde yapmanız gerekiyor. Klavyeden CTRL tuşunu ve ekrandaki farenin pencere üzerinde olup olmadığını şu şekilde kontrol edebiliriz:

private void keyTimer_Tick(object sender, EventArgs e)
{
	Win32.Rect rect = new Win32.Rect();
	Win32.GetWindowRect(this.Handle, ref rect);
	Win32.Point p = new Win32.Point();
	Win32.GetCursorPos(ref p);
	if (Win32.PtInRect(ref rect, p))
	{
		short keyState = Win32.GetKeyState(Win32.VK_CONTROL);
		if ((keyState & 0x8000) != 0)
		{
			hibernate = false;
			SetHibernateState(hibernate);
		}
	}
}

Evet. Kabaca anlatmaya çalıştım. Eğer kaynak kodu indirip incelerseniz çok daha kolay anlayacağınızı umuyorum. C# ile Hava Durumu programının kaynak kodunu aşağıdaki linkten indirebilirsiniz.

havadurumu-csharp-source.rar [1.85 MB]

Delphi ile Analog Clock

Delphi ile Generic Clock örneği işinizi görmüştür umarım. Generic Clock projesinde yapacağımız küçük bir değişiklikle yeni projeler üretebiliriz aslında. Bilgisayar kullanıcılarının en çok tercih ettiği masaüstü araçlarından biri olan "Analog Clock" bu yazmının konusunu oluşturuyor. Siz Delphi kullanıcıları için elimden geldiği kadar sadeleştirmeye çalıştım. Başlayalım...

1. TASARIM

Delphi ile Analog Clock Tasarımı

Form tasarımı aşamasında dikkat edilmesi gereken birkaç ufak tefek ayrıntı var. Önceki örneklerde açıkladığım gibi öncelikle ana formun BorderStyle özelliğini bsNone olarak ayarlamalıyız. Diğer önemli kısım ise Sağ Tuş Menüsü eklemek. Programda görselliği bozmamak için "Kapat" düğmesi kullanmadım. Bu yüzden farenin sağ tuşuna bastığımızda içerik menüsüne ihtiyaç duyacağız. Burada programdan çıkış işlemini "Kapat Menüsü" yardımıyla yapacağız. Tasarım aşamasını şöyle özetliyebiliriz:

• Ama formun Client boyutları saat resminin boyutları ile aynı olacak (ClientWidth = 130, ClientHeight = 130)
• BorderStyle özelliği bsNone olarak ayarlanacak
• Ana forma Timer ve PopupMenu bileşenleri eklenecek

Tasarım kısmı bu kadar. Yukarıdaki ekran alıntısında örnek bir görüntü mevcut. Gelelim algoritma kısmına...

2. ALGORITMA

Algoritma kısmında temel çizim işlemlerinden bahsetmeyeceğim. Bu konulara daha önceki örnekte değinmiştim. Fakat açıklanması gereken önemli bir kısım var:  Akrep, yelkovan ve saniye gibi saati oluşturan parçaların çizilmesi... Temel olarak bu parçalar belli bir eksen etrafında belirli açılarla dönerler. Bu açılar saatin kaç olduğuna göre değişmektedir. Örnegin Akrep çizimi için saatin 03:00:00 olduğu durumda 45 derecelik açı ile çizilmesi gerekmektedir. Bu hesaplamalar basit matematik işlemlerinden başkası değildir. Bu projede açı hesaplamalarını PaintElements prosedürü içine yerleştirdim. Aşağıdaki kod parçasını incelemekte fayda var sanırım.

procedure TForm1.PaintElements;
var
Hour, Minute, Second, MSec: Word;
State: GraphicsState;
Dx, Dy, Ox, Oy: Single;
AngleS, AngleM, AngleH: Single;
begin
{ Acilari su anki saate gore hesapla. }
DecodeTime(SysUtils.Now, Hour, Minute, Second, MSec);
AngleS := Second * 6;
AngleM := Minute * 6 + AngleS / 60;
AngleH := Hour * 30 + AngleM / 12;
{ Orta noktayi ekran genisligine gore bul. }
Dx := Self.Width / 2 - 1;
Dy := Self.Height / 2 - 1;
Ox := -6; // -13 div 2
Oy := -64; // -129 div 2
with FGraphics do
begin
{ Cizim alaninin durmunu sakla. }
State := Save();
{ Baslangic cizim noktasini formun ortasina konumlandir. }
TranslateTransform(Dx, Dy);
{ Saat parcasini ciz }
RotateTransform(AngleH);
DrawImage(FHour, Ox, Oy, 13, 129);
RotateTransform(-AngleH);
{ Dakika parcasini ciz }
RotateTransform(AngleM);
DrawImage(FMinute, Ox, Oy, 13, 129);
RotateTransform(-AngleM);
{ Saniye parcasini ciz }
RotateTransform(AngleS);
DrawImage(FSecond, Ox, Oy, 13, 129);
RotateTransform(-AngleS);
{ Nokta parcasini ciz }
DrawImage(FDot, Ox, Oy, 13, 129);
{ Cizim alaninin durumunu eski haline getir. }
Restore(State);
end;
end;

GDI+ ile belirli bir açıda resim çizme işlemi biraz karışıktır. Dikkat edilmesi gereken en önemli kısım çizim alanımızın başlangıç kooardinatlarının ayarlanması. Varsayılan olarak başlangış koordinatları (0, 0) sol üst köşe olarak seçilmiştir. Buradaki örnekte Dx, Dy değişkenleri formun orta noktasına işaret ediyor. GDI+ ile başlangış koordinatlarını değiştirmek için TranslateTransform fonksiyonunu kullanmamız gerekiyor. Başlangıç koordinatlarını (0, 0) noktasından (Dx, Dy) noktasına taşıyoruz. Açıklanması gereken önemli bir kısım ise resimlerin çizilirken başlangıç noktasına göre yeni koordinatlarının hesaplanması işlemi. Örneğimizde Ox ve Oy değişkenlerini bunun için kullanancağız. Akrep ve yelkovan resimlerimizin boyutları 13x129 piksel olduğundan bu resimlerin orta noktası tam sayı olarak (6,64) olacaktır. Fakat Transform işleminden dolayı resmin orta noktası (-6, -64) olacaktır. Açı hesaplamaları kaynak kod içinden anlaşılabilir durumda. Bu bölüme değinmeğe gerek yok sanırım. Eğer Transform ve Rotate işlemleri sırasında sorun yaşarsanız bana mail atabilirsiniz. Şimdilik bu proje hakkında söyleyeceklerim bu kadar. Analog Clock projesinin kaynak kodunu aşağıdaki linkten indirebilirsiniz.

analog-clock-source.rar [366 KB]

Ey DSL! 3 artık karşınızda. Proje, sizden gelen öneriler doğrultusunda son şeklini aldı. Önceki sürümlerde belirttiğiniz hataları elimden geldiğince gidermeye çalıştım. Yeni özellikler de ekledim. Lafı uzatmadan Ey DSL! 3' te neler var bir göz atalım:

NELER YENİ?

• Ey DSL! 3 hem Windows XP hem de Windows Vista ile uyumlu olarak geliştirildi.
• Ey DSL! 3 eski sürümlerine oranla çok daha hızlı. Solma efekti tamamen kapatıldığı için çok hızlı açılıp kapanabiliyor.
• İşlemci kullanımı minimize edildi. Eğer Ey DSL! ekranı gizli ise %0 düzeyinde işlemci kullanımı gerçekleşiyor.
• Eklenti Mimarisi geliştirildi. Böylelikle çok daha özelleştirilebilir bir sürüm oluştu. Yeni eklentileri kontrol etmeyi unutmayın.
• Ağ Bağdaştırıcısı seçimi otomatikleştirildi. Taşınabilir bilgisayarlarda bağdaştırıcı değişmesi sorunu giderildi. Dilersiniz otomatik bağdaştırıcı seçimini kapatabilirsiniz.
• Paket Yakalama sürücülerini artık seçebiliyoruz. İşletim sistemimize uyumlu Paket Yakalama sürücüsü ile hem Windows XP hem de Windows Vista üzerinde sorunsuz çalışabiliyor. Ayrıca Paket Yakalama sürücüsü pasif duruma alınabildiğinden, her hangi bir sorun karşısında Ey DSL! ile ağ trafiğinizi kesintisiz olarak izlemeyi sürdürebilirsiniz.
• Uyarılar bölümü eklendi. Artık kotanızı aşmayacaksınız. Belirlediğiniz bir yüzdelik değere ulaştığınızda Ey DSL! sizi uyaracak. Üstelik sizin belirleyebileceğiniz bir ses ve yazı ile.
• TTNet kota sorgulama modülü yeniden yazıldı. Ay sonlarına doğru sıklıkla yaşanan kota öğrenme sorununa karşılık Yinele seçeneği ile kota sorgulama işlemini daha etkin bir şekilde gerçekleştirebileceksiniz.
• Sayaçları Sıfırlama özelliği getirildi. Dilerseniz sayaçları sıfırlayarak trafiğinizi daha etkin bir şekilde kontrol edebilirsiniz.
• Eşitleme işlemi sırasında yaşanan sorunlar giderildi. Üstelik eşitleme işlemini artık otomatik yapabileceksiniz.
• Raporlar yenilendi. Open Flash Chart 2 ile grafikler çok daha etkileyici.
• Transfer Dengeleme özelliği getirildi. Ey DSL! ile TTNet arasında yaşanan transfer farklılıklarını artık çok daha aza indirebileceksiniz. Sizin belirleyebileceğiniz bir yüzdelik değer ile artık download ve upload değerleriniz TTNet ile daha uyumlu olacak.
• Sürükle-bırak tekniği ile tema veya eklenti yüklemek artık çok daha kolay.

 UYARILAR

• Bu sürüm sadece TTNET kullanıcıları içindir. Diğer ADSL sağlayıcıları için yeni sürümler hazırlanmaktadır.
• Eğer bilgisayarınızda Ey DSL! 3 RC1 sürümü yüklü ise KESİNLİKLE KALDIRMAYINIZ. Eski veriler yeni sürüme dahil edilecektir.
• Ey DSL! 3 kurulum sihirbazı Ey DSL! 3 RC1 sürümünü yeni sürüme yükseltecektir.
• Ey DSL! 3 RC1 ile uyumlu olan eklentiler yeni sürümde çalışmaz. Kurulum sihirbazı yüklü eklentilerinizi kontrol ederek yeni sürüme uyumlu hale getirecektir.
• Eğer bilgisayarınızda Ey DSL! 2.0 yüklü ise HEMEN KALDIRMAYINIZ. Eski veriler yeni sürüme dahil edilecektir. Kurulum işlemi tamamlandıktan sonra Ey DSL! 2.0' ı kaldırabilirsiniz.
• Kuruluma başlamadan önce Ey DSL! 2.0 çalışıyorsa kapatınız. Eğer kapatmazsanız kurulum programı kapatmayı deneyecektir. Bu işlem eski verilerin yeni sürüme dahil edilebilmesi için gereklidir.
• Ey DSL! 2.0 temaları, Ey DSL! 3 temaları ile uyumlu değildir. Bunun için Ey DSL! 3 ile uyumlu temaları aşağıdan indirmeniz gerekmektedir. Ey DSL! 3 Vista teması ile birlikte gelir.
  • Ey DSL! 3 Vista Tema [66 KB]
  • Ey DSL! 3 Mac OSX Panther Tema [63 KB]

 İNDİR

• Ey DSL 3 TTNET sürümü [1.56 MB]
  • 2 adet tema içerir. Ey DSL! Varsayılan ve Ey DSL! Vista Tema.
  • 2 adet eklenti içerir. Minik Gösterge ve IP Adresim.

Umarım bu proje ile kota takibiniz biraz daha kolaylaşır. Güle güle kullanın...